February 13, 2014

0-18 Aylık Bebekler İçin Tuvalet İletişimi — Bölüm 6

6N 1K: Ne zaman?

Geçen bölümde bebek bakımıyla ilgilenen kişilerin sezgizel zamanından ve aydede çıktığı zaman yani gece tuvalet iletişiminden bahsetmiştik. Bu bölümde yarı zamanlı tuvalet iletişimini ele alacağız.


Zaman zaman (part time Tİ)

Bu zamana kadar bebeklerin ne zamanlarda tuvalete tutulabileceğini gördük. Buraya kadar sıkılıp takip etmeyi bırakmadıysanız müjde! Bu zamanların hepsi opsiyonel, yani isteğe bağlı zamanlardı. Bebeğinizle tuvalet iletişimi kurmak için gece gündüz kendinizi telef etmenize, sürekli sinyallerini gözleyip ikide bir "çiş var mı?" diye sormanıza gerek yok. Hatta tuvalet iletişimini bu şekilde yaşayıp hem kendinize hem bebeğinize işkence etmeye hiç gerek yok. Tam zamanlı tuvalet iletişimi çok özveri isteyen, sürekli bebeğinizle iletişim içerisinde bulunmanızı gerektiren bir yöntem. Bu şekilde bebeğinizle ilgilenerek, bağ kurarak her alanda çok daha çabuk sonuç alma olasılığınız yüksek, ancak her ebeveyn için bebeğine bu kadar çok zaman ayırmak mümkün olmayabiliyor.

Örneğin, bizim Tİ maceramızın kesintili gitmesinde abla faktörü çok etkili oldu. Büyük kızım 3’de okuldan geldikten sonra doğal olarak tüm ilgimi ona vermem gerekti. Bazen bebeğimin sinyallerini alsam da, ablasının ilgiye muhtaç olduğu bu zamanı bölüp onu tuvalete götürmeyi tercih etmediğim zamanlar çok oldu. Sonuçta bir şey kaybetmedik. Tuvaletini bezine yapmaya alışmadı. Vakti geldiğinde tamamen bezsiz olup lazımlığını kendisi kullanmaya başladı.

http://christinegrossloh.com/
Günümüzde ebeveynlerin yoğun çalışma tempoları ya da yaşamımızdaki diğer başka faktörler, her saniye iletişim kurmanıza engel olabiliyor. Tabii ki bebeğinizin acil ihtiyaçlarına anında cevap vermek gerekiyor. Tuvalet ihtiyacı da acil bir ihtiyaç olduğu için, bunun sinyallerini verdiğinde vakit kaybetmeden tuvalete götürmenizde yarar var. Sonuçta, neydi, tuvalet iletişiminin amacı, "bebeğinizle sevgi dolu bir şekilde ilgilenmek, ihtiyaçlarına cevap vermekti, şimdi, şu anda."

Ancak, her saniye bebeğinizin yanında olamıyorsanız, üzülmeyin, bu iletişimi zaman zaman kursanız da olur. Tuvalet iletişiminin en güzel yanı da bu: ya hep ya hiç diye bir şey yok. Hatta “EC Simplified” kitabının yazarı, Tİ eğitmeni Andrea Olson’un gözlemlerine göre, tuvalet iletişimi uygulayan çoğu ebeveyn daha çok yarı zamanlı iletişimi tercih ediyor[1]. Kafa karışıklığı olmaz mı, bez bağlarsam alışmaz mı soruları aklınıza gelebilir; fakat emin olun ki haftada yalnızca bir kere bile tuvalete tutarsanız, bebeğinizin öğreneceği çok şey olacaktır.

Birincisi, tuvaletin korkulacak bir yer olmadığını görecektir —ki bu, vakti gelip de tuvalet eğitimi vermek istediğinizde sizin için çok büyük bir avantaj sağlayacaktır. 2 sene boyunca bezini tuvalet olarak kullanmaya alıştırılmış bir çocuğun ilk kez lazımlık gördüğünde onu oyuncak olarak algılaması ve tuvaletini yapmak için oraya oturmayı reddetmesi son derece normaldir. Ya da çocuklar için dipsiz bir kuyu gibi görünen tuvaletten korkmaları gayet anlaşılır bir durumdur. Ama siz, ara ara bebeğinizi tuvalete tutarsanız, o bunun ne işe yaradığını, oturduğunda ne yapması gerektiğini bilecektir. Bunun işinizi ne kadar kolaylaştıracağını anlamak için internette tuvalet eğitimi üzerine birkaç forum ya da grup gezmeniz yeterli olacaktır. Bu gruplardaki yazışmaları okuyunca koşarak bir lazımlık ya da adaptör almaya gideceğinize eminim.

Kafa karışıklığı yaratacağını da düşünmeyin. Çünkü, tuvalet iletişiminin amacı, tüm çişleri ve kakaları yakalamak değildir; bebeğinize, bezi dışında tuvaletini yapabileceği alternatif bir yer olduğunu göstermektir. Bu sırada bebeğinizle bu konu üzerine iletişim kurmak, ona anlatmak, hatta kendiniz nasıl yaptığınızı göstererek örnek olmak önemlidir. Altında bez varken de bu iletişimi kurabilirsiniz. Her çişini ya da kakasını yaptığında ona anlatıp belli sesler çıkararak ne yaptığını farketmesini sağlayabilirsiniz. Arada sırada bezsiz zaman geçirerek veya bezinin içerisine bir havlu koyarak ya da kumaş bez/alıştırma kilodu giydirerek farkındalık kazanmasını sağlayabilirsiniz.

Yarı zamanlı iletişime başlamak için en kolay ve kesin zamanları seçebilirsiniz (a.k.a evrensel zamanlar):
  • Gündüz ya da gece uykusundan uyanınca
  • Uzun süre bir yerde oturmak durumunda kaldıktan sonra
  • Banyodan önce veya sonra
  • Bezini değiştirirken
  • Yemeklerden sonra

Ya da önceden belirlediğiniz belli zaman dilimlerinde bu iletişimi kurabilirsiniz. Örneğin
  • Evde olduğunuz haftasonları
  • Yalnızca geceleri (bkz. gece iletişimi) ya da yalnızca gündüzleri
  • Ya da bizim gibi, gündüzleri ablanın eve geldiği ilk saatler dışında

http://nicolespencer.hubpages.com/
Ya da tuvalet iletişimini, yalnızca kaka için kurabilirsiniz. Bazen çiş sinyallerini algılamak kolay olmayabilir ama bir bebeğin kaka yapacağını 20 metre öteden ya da gözleriniz kapalıyken bile anlayabilirsiniz. Evet o tanıdık yüz şekli (kaka ifadesi), ya da ıkınma sesleri evrenseldir. Bunu farkettiğiniz zaman, kakasını yapmaya başlamış olsa bile hemen tuvalete götürebilirsiniz. Bir süre sonra kakasını tuvalete ya da lazımlığa yapmak için size daha erken haber verecektir. Bu da yine tuvalet eğitimi döneminde işinizi çok kolaylaştıracaktır. Çünkü yapılan araştırmalar gösteriyor ki tuvalet eğitiminde en sık rastlanan sorunlardan biri de kaka eğitimine dirençtir[2]. Tuvalet eğitimi sürecinde, bir süre sonra çişlerini rahatça tuvalete yapmaya alışsalar da, tuvalet eğitimi alan çocukların beşte biri kakalarını yapmak için bez bağlanmasını talep ederler. Bez bağlanmadığında da, kakalarını tutup çoğu zaman kabızlık, bazen de tıpta "enkoprezis" olarak bilinen ve çocuğun iradesi dışında kaka kaçırmasına neden olan bir rahatsızlık gelişebilir. Sonuç olarak kaka yapmak onlar için daha da tramvatik bir hale gelir. Bu tarz sorunlarla karşılaşmamak için bebeğinizle yalnızca kaka üzerinden de tuvalet iletişimi kurabilirsiniz.

Burada amaç, Bezsiz Bebek grubumuzun yöneticilerinden Selen'in grupta defalarca yazdığı gibi, "bebeğinizi bezine bağımlı yetiştirmemek; sadece, isterse kendini kirletmeden de tuvaletini yapabileceği bilincini verebilmek." Bu şekilde yarı zamanlı iletişim kurduğunuzda, bebeğinizi her zaman tuvalete götüremeseniz bile, fırsatınız olduğunda bezini açtığınız zaman, ne yaptığının çok daha çabuk farkında olup zamanla tuvalet bağımsızlığı kazanacaktır.


Evren Bay

Tuvalet İletişimi Facebook Grubu

Not: Bu yazı ilk kez Bebek Bakım Yapım Onarım sitesinde yayınlanmıştır. 

[1] http://godiaperfree.com/wp-content/uploads/2013/06/GDF005-Transcript.pdf
[2] http://www.pediatricsdigest.mobi/content/99/1/54.short
http://link.springer.com/article/10.1007/BF02895121#page-1
http://www.pediatricsdigest.mobi/content/99/1/50.short
http://www.pediatricsdigest.mobi/content/113/6/e520.short
http://archpedi.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=481500

No comments: